Bitcoin, Ethereum … Nedir bu coinler?


1 Bitcoin’in 2740 doları görmesinin ardından Bitcoin haberleri Türkiye gündemine de girdi. 2010 da 1 BTC 0.08 dolar iken bugünlerde 2400 dolar civarında seyrediyor.

Bitcoin’in ilk gerçek işlemini Floridalı bir programcı Laszlo Hanyecz gerçekleştiriyor ve 2 pizza için 10,000 BTC ödüyor. Şu an ki değeriyle düşününce dünyanın en pahalı pizzası olmalı 🙂

Bitcoin’in arkasında blok zinciri mantığı yatıyor. Blok zinciri; kullanıcıların birbirine bağlandıkları bir ağ üzerinde merkezi bir kontrole gerek duymadan işlem yapabildiği, aynı zamanda da her kullanıcının kontrolcü olduğu bir yapı. Bitcoin(BTC) bu alt yapıyı sanal para transferleri için kullanıyor, ve para transferlerinde bankaya olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor. Şu an dünyanın neresinde olursa olsun bir BTC cüzdanından diğerine ücretsiz transfer yapabiliyorsunuz. Bitcoin cüzdanı oluşturmak tamamen ücretsiz, https://bitcoin.org/tr/cuzdaninizi-secin adresine girerek cüzdanınızı oluşturup sisteme dahil olabilirsiniz.

Bitcoin cüzdanlarının arkasındaki mantık asimetrik kriptografiye dayanıyor. Anahtarlar Eliptik Eğri Dijital İmza algoritması ile oluşturuluyor. Cüzdanınız oluştuğunda elinizde iki anahtarınız oluyor, birisi açık anahtar, diğeri gizli anahtar. Gizli anahtarınız kimseyle paylaşmamanız gereken cüzdanınız. Açık anahtar ise size para gönderilmesi için kullanacağınız adresiniz.

Bitcoin sisteminde tüm işlemler ortak bir defterde tüm kullanıcılarda bulunuyor. Bir işlem eğer kullanıcıların çoğunluğu onaylıyorsa kabul edilip kayıt defterine ekleniyor aksi takdirde iptal ediliyor görmezden geliniyor.

Bitcoin’in popülerleşmesiyle bir çok alternatif coin (kripto para) doğdu. Bunlara kısaca altcoins deniyor. Her birinin farklı bir amacı var, bu yazıda BTC’yi ve diğer kripto paraları inceleyeceğiz. Veriler 1 Haziran 2017'ye aittir.

1. Bitcoin

Piyasa değeri: $38,627,084,419. 1 BTC = $2360.25

BTC coin marketinin %45'ini domine ediyor.

2009 da piyasaya çıkan Bitcoin ilk dağıtık kripto para birimi. İllegal işlerde kullanılmasıyla çok haberi çıksa da, ücretsiz para transferi yapabilme ve merkezi kontrol olmayan bir sistemi başarıyla işletebilmesiyle yeni bir çağın başlangıcı olabilir.

Bitcoin ağında işlem yapabilmek için hesap açmak, mail adresi veya kullanıcı belirtmek gerekmez. Bakiyeler basit olarak açık ve kapalı anahtar çiftleriyle eşleştirilir. Para kapalı anahtarı olan ve bu anahtarla işlemleri imzalayabilen kişiye aittir. Genelde aracı siteler kullandığımız için mail ile üye oluyoruz, site bize ait olan anahtar çiftini kendi üzerinde tutuyor.

2. Ethereum

Piyasa değeri: $20,135,438,233 1ETH =$218.57

Coin marketinin %23ünü ETH domine ediyor.

Ethereum 2015 Temmuzda piyasaya çıkıyor. Ethereum bir açık kaynak blok zinciri platformu. Ethereum’un para birimi Ether olarak adlandırılıyor. Ethereum is faster than Bitcoin to confirm transactions. Ethereum’un güçlü silahı akıllı kontratları. Bu sistem sayesinde, iki tarafın mutabık olduğu bir kontrat, zamanı geldiğinde ve kontrattaki şartlar sağlandığında otomatik olarak işleniyor ve para diğer kişiye aktarılıyor. Bunu algılamak biraz zor olabilir. Şöyle düşünün; bir sisteme dahilsiniz, burada bir satıcıyla evini almak üzere anlaştınız bu ayın 30 u geldiğinde evin tapusu otomatik olarak benim üstüme geçsin, parada satıcıya aktarılsın diye kontrat ile anlaşıyoruz ve bu kontrat zamanı geldiğinde, şartlar sağlandıysa gerekli işlemleri kendi kendine gerçekleştiriyor. Harika değil mi?

Diğer bir gelişme ise ENS(Ethereum Name Service). Bu sayede artık ‘0x4cbe58c50480…’ gibi uzun adreslerden kurtulup ‘aardvark.eth’ gibi kısa adresler satın alabiliyorsunuz. İsimler açık arttırmayla satılıyor. An itibariyle 38,240 isim toplamda 1,839,650 ETH karşılığında satılmış.

Bu şartlarda Ethereum parlak bir gelecek vaadediyor.

3. Ripple

Piyasa değeri: $11,647,916,673. 1 XRP=$0.301590

Ripple coin marketinin %13'ünü domine ediyor.

Bankalar için uluslararası transfer çözümü olarak adını duyuran Ripple 2012 de piyasaya çıktı. Swift altyapısının eski ve hantal yapısı için fazla yenilikçi bir çözüm. Uluslararası para transferlerini çok hızlı bir şekilde düşük komisyonlara gerçekleştiriyor.

ATB Financial, Canadian Imperial Bank of Commerce, Fidor Bank, National Australia Bank (NAB), National Bank of Abu Dhabi (NBAD), Santander, Standard Chartered, UniCredit Group gibi bankalar hali hazırda sisteme entegre olmuş durumdalar. Türkiye’de de Akbank’ın bu konuda çalışmaları başlamış.

4. NEM

Piyasa değeri: $1,953,117,000. 1 XEM=$0.217013

NEM coin marketinin %2'sini domine ediyor.

31 Mart 2015 de piyasaya çıktı.

Nem’de bilgisayarınız blok zincirini izliyor. Bilgisayar bir para transferi gördüğünde bunu bir sonraki bilgiyasara bildiriyor, o bilgisayar da bir başkasına, bu şekilde tüm ağ bilgilendiriliyor. Ağdaki herkes birinin para gönderdiği ve bu paranın yeni sahibinin kim olduğu konusunda anlaşmaya varıyor. Bilgisayarınız bu işlemi gerçekleştirerek diğerlenin harcamalarını blok zincirine eklemiş oluyor, ve bu şekilde işlem yaptığı için ödüllendirilip para kazanabiliyor ve sisteme bir birim para eklemiş oluyor. Bu işleme hasat etme(harvesting) adı veriliyor.

NEM blok zincirinde her bir hesaba bir önem skoru atanıyor. Bu skor o kişinin network’den para kazanmasını(hasat yapmasını) etkiliyor. Bu Bitcoin madenciliğine (mining) benziyor. Bitcoin’den farkı ise kişilerin bu itibar skorları arttıkça bu ödülleri alma şanslarının artmasında saklı. İtibar skoruna sahip olabilmek için kullanıcının hesabında en az 10,000 XEM olması gerekiyor. Bu itibar skorlandırmaya ‘Proof of Importance’ (POI) deniyor. Bu özellik sayesinde ağdaki tüm bilgisayarlar hasat işlemini kimin yapması gerektiğine güvene dayalı olarak karar verebiliyorlar.

Bir diğer farkı ise, Ethereum ve Bitcoin gibi fazla elektrik tüketen binlerce madenci makineye ihtiyaç duymaması. Bir NEM node’u Raspberry Pi’da dahi verimli şekilde çalışabiliyor. Fazla kaynak tüketmemesi ve PoI puanlamasıyla, kişileri NEM biriktirmekten çok, kullanmaya doğru yönlendiriyor.

Yararlandığım Kaynaklar

https://blog.nem.io/the-beginners-guide-to-nem/

https://en.wikipedia.org/wiki/NEM_(cryptocurrency)

https://themerkle.com/what-is-proof-of-importance/

https://en.wikipedia.org/wiki/Ripple_(payment_protocol)

https://ripple.com/

https://coinmarketcap.com/

https://blockgeeks.com/guides/what-is-blockchain-technology/

https://www.quora.com/How-is-the-Ethereum-blockchain-different-from-the-Bitcoin-blockchain





Source link